Schot voor de boeg

Gastbijdrage van Frank van Gangelen – Enkhuizen Vooruit!

Het gezegde ‘een schot voor de boeg’ houdt een waarschuwing in. Of, wanneer je een schot voor de boeg geeft of neemt, een aanzet tot een discussie. Je loopt hierbij vooruit op iets dat te gebeuren staat.

Hier stond eigenlijk een ander vrij lang stuk tekst maar na er letterlijk een nacht van wakker gelegen te hebben alles maar geschrapt. Bottom-line komt het er op neer dat gemaakte afspraken, gevolgde procedures en verkregen uitkomsten ten aanzien van het REZ gewoon niet (lijken te) kloppen. Na het inzien van de anterieure overeenkomst, een allonge, het taxatieverslag van BaseValue en de gekregen mondelinge en schriftelijke antwoorden op vragen zijn er veel nieuwe vragen en onduidelijkheden gerezen. De wethouder noemt de hele zaak “maximaal complex in juridische zin”. Ik ben het met haar eens alleen vanuit een andere optiek. Door het college wordt gewezen op bescherming van de belangen van de Gemeente Enkhuizen en OREZ/Droomparken. Ik denk dat dat wel meevalt. De stukken kunnen voor beide partijen geen geheimen bevatten en iemand met een beetje verstand van zaken op dit gebied lepelt ze vanuit zijn/haar ervaring zo op. Niets bijzonders dus.

De complexiteit zit hem in de gemaakte afspraken, de uitkomsten hiervan en hoe ga je dit als college naar buiten brengen. Een omvangrijk gebied met zo’n commerciële waarde “verkopen” (laat ik het netjes houden) voor € 335.000,- kan natuurlijk nooit. Hier staat dan wel een investering in, en 10 jaar onderhoud van het openbare gebied mede tegenover maar ook dit bedrag kan met gemak uit de winst op de verkoop van de percelen gedragen worden door de exploitant.

Door wat financieel gegoochel lapt de Gemeente Enkhuizen nog een fors bedrag bij in de realisatie van het project door af te zien van inkomsten uit het gebied en de chaos lijkt compleet. Je kunt in ieder geval niet meer spreken van een budgetneutraal project of een nieuw recreatieoord “met gesloten knip”. Door 10 jaar lang de ontvangen toeristenbelasting en de bijdrage voor het gebruik van het zwembad weer terug te laten vloeien als kwaliteitsbijdrage (lees: investering in de aanpassingen) in het openbaar gebied mis je als gemeente inkomsten. Inkomsten die we heden ten dage keihard nodig hebben. En op het eind betaal je dus als gemeente (lees: burgers van Enkhuizen) zelf de investeringen in het openbaar gebied en tegen welke prijs?

En dat allemaal grotendeels buiten de gemeenteraad om. Beslissingen met grote financiële consequenties (10 jaar inkomsten uit toeristenbelasting en bijdrage voor zwembadgebruik weer teruggeven) zijn genomen zonder vooraf de gemeenteraad daar überhaupt in te kennen laat staan te laten beslissen. En slechts als “marktconform” beoordeeld door een taxatiebureau en daarmee een voldongen feit.        

Een aantal oorzaken liggen aan dit debacle ten grondslag. Een gemeenteraad die zich buiten spel heeft laten zetten, achtereenvolgende colleges die op eigen houtje hebben geacteerd, gewiekste exploitanten en een op het oog weinig kritisch taxatiebureau. Daarnaast is het hele plan zo drastisch  veranderd (vervallen van vestingmodel) en zo anders uitgevoerd (groot aantal vakantiewoningen op het campingdeel) dat de uitgevoerde taxatie absoluut niet meer van toepassing en bruikbaar is. En dat kunnen we nu staven aan de stukken die we hebben ingezien.  

Valt dit nog recht te zetten? Financieel gezien wellicht deels. Dit hangt af van de kwaliteit van de aanvullende afspraken over eventuele verrekening die zijn gemaakt in de recentelijke allonge(s) maar wij vrezen met grote vrees.

Het zou het huidige college sieren dit dossier per omgaande volledig te openen zodat de gemeenteraad haar controlerende taak alsnog zonder beperkingen uit kan voeren. Door niet te breken met voorgaande colleges en de geheimhouding in stand te laten zet zij het gevoerde beleid voort. Nogmaals en wellicht ten overvloede wil Enkhuizen Vooruit! zo spoedig mogelijk openheid van de geheime/vertrouwelijke stukken. Er is voldoende aanleiding om in de openbaarheid kennis te nemen van de gesloten overeenkomsten en hier het debat over te voeren. Wellicht is ook de inzet van een rekenkamer onderzoek wenselijk en wij beraden ons op de inzet van een raadsinstrument hiertoe. Maar mogelijk is de omvang zo groot en is specifieke kennis dusdanig vereist dat een onafhankelijk onderzoek op een heel ander niveau nodig is.      

Met zo’n onderzoek kan of alles in het juiste perspectief gezet worden en zal blijken dat wij het volledig bij het verkeerde eind hebben gehad en het een gouden deal is geweest… of de beerput gaat open… Nou ja, bij deze dus het schot voor de boeg.

Even geduld a.u.b.

Gastbijdrage van Frank van Gangelen – Enkhuizen Vooruit!

Laten we voorop stellen dat wij, Enkhuizen Vooruit!, blij zijn met ontwikkelingen op Recreatiegebied het Enkhuizerzand. Dat er na zoveel jaar gewerkt wordt aan een nieuw vakantiepark, de camping is verplaatst en dat, hopelijk binnenkort, het openbaar terrein aangepakt gaat worden is positief. Dat er nog wel wat water naar de zee moet voor het allemaal zover is moge duidelijk zijn.

En dat er het één en ander anders of beter had gekund? Absoluut! Moeten we daarom niet meer achteruit kijken en enkel blij moeten zijn met het (toekomstige) resultaat? Absoluut niet! Zeker dat toekomstige resultaat lijkt zeer onzeker te zijn.

De aankoopkosten van de gronden van de camping en het vakantiepark en de ontwikkelings-, inrichtings- en onderhoudskosten van het hele project afgezet tegen de opbrengsten (direct door de verkoop van de percelen met daarop de vakantiehuizen (park) en de vakantiewoningen (camping) en indirect door de exploitatieopbrengsten van het vakantiepark en “camping” over 10 jaar genomen) lijkt bijna onmogelijk 3,5 ton (naar verluid) te kunnen zijn. Dat kan iedereen met een beetje boerenverstand en kennis van zaken beredeneren.

Begin maart hebben wij, samen met een aantal andere partijen uit de raad, de stukken in kunnen zien op het stadhuis. De gepresenteerde informatie riep op een aantal punten vragen op en vraagt zeker om nader onderzoek. Alleen door openbaarmaking van de geheim verklaarde stukken waaronder de volledige Anterieure Overeenkomst (dus inclusief leesbare bedragen en getallen) en de gebruikte taxatie is het mogelijk een goed oordeel te vormen.

Half maart heeft er een openbare vergadering plaatsgevonden over het REZ. Wij hebben hier een aantal aanvullende vragen gesteld aan de wethouder. Hierop is mondeling antwoord gegeven. Wij hebben recentelijk de gegeven antwoorden op papier gekregen en in een notendop komt het erop neer dat alles tussen de gemeente en de exploitant geregeld is in de Anterieure Overeenkomst (AO) en meer recentelijk in allonges (aanvullende afspraken). Waar er is afgeweken van de afspraken in de AO zou dat in de allonges geregeld moeten zijn en leiden tot nieuwe onderhandelingen. Hoe sterk deze onderhandelingspositie is is uiteraard afhankelijk van de kwaliteit van de gemaakte afspraken in de allonges.  

Om dus als gemeenteraad ook zelf te kunnen bepalen of de overeengekomen verkoopprijs marktconform was en correct is vastgesteld is een openbaar debat en onderzoek noodzakelijk. Om ook te kunnen bepalen of het college en de exploitant zich hebben gehouden aan de gemaakte afspraken opgenomen in onder andere de Anterieure Overeenkomst en in hoeverre hier in de allonges in is voorzien dienen de tot nu toe geheim verklaarde stukken zo spoedig mogelijk openbaar gemaakt te worden. Dan kan iedereen zich een beeld vormen en kunnen we stoppen met speculeren. Ook kan dan geconcludeerd worden waar het college, de raad en de ontwikkelaar steken hebben laten vallen. Maar die laatste zal er niet zoveel hebben laten vallen vermoeden wij.  

Wij ijveren dan ook nog steeds voor de openbaarmaking van deze stukken maar dat vraagt tijd en geduld. Wij hebben op de 16e maart een aantal vragen gesteld over deze geheimhouding en wachten dus nog op die informatie. Het college laat op dit moment juridisch advies inwinnen over de consequenties van het al dan niet geheimhouden van de stukken. Er wordt aan gewerkt zullen we maar zeggen. Het blijft natuurlijk gissen wat er uit dit juridisch advies gaat komen en wat het college hier mee zal doen. Ons inziens kan er in de stukken geen informatie staan die de ontwikkelaar niet ook zelf zal weten. En in hoeverre het de onderhandelingspositie van de gemeente kan schaden?

Maar we wachten de uitkomst van het college nog even af. Mocht het college toch vasthouden aan de geheimhouding dan zal Enkhuizen Vooruit! alles op alles zetten om die er vanaf te krijgen!