Het Peter Principe

peterprincipeIn 1969 formuleerde dr. Laurence J. Peter een verklaring voor het feit dat ook vandaag nog dingen verschrikkelijk verkeerd kunnen gaan. Het barst van hoogopgeleide deskundigen, maar tegelijkertijd is er geen dag zonder debacle. Dr. Peter kwam met de revolutionaire verklaring dat mensen in een hiërarchische organisatie net zo lang worden gepromoveerd naar een hogere functie, totdat ze niet langer in staat blijken om te voldoen aan de eisen die de nieuwe functie aan hen stelt.

In de terminologie van dr. Peter heeft de betreffende functionaris dan zijn niveau van incompetentie bereikt en komt hij niet langer in aanmerking voor promotie. Dr. Peter observeert vervolgens, dat grote groepen leidinggevenden hun incompetentieniveau hebben bereikt en dat ze (om die reden) niet langer in staat zijn om het werk te doen dat deel uitmaakt van hun (nieuwe) functie.

In plaats daarvan ontwikkelen ze allerlei verdedigingsmechanismen waarachter ze hun incompetentie proberen te verbergen. Peter beschrijft er een aantal in zijn boekje “Het Peter Principe”. Hoewel de voorbeelden die hij geeft hilarisch zijn en het jargon semi wetenschappelijk, blijft toch het gevoel knagen dat hij wel degelijk een punt heeft en dat veel leidinggevenden nogal wat moeite hebben met het geven van leiding.

Waardoor het gevoel zich opdringt, dat de laatste promotie beter niet had kunnen plaatsvinden.

Neem bijvoorbeeld oud burgemeester Ivo Opstelten. Door Rutte beloond voor zijn loyaliteit en gepromoveerd tot minister van Justitie. Alleen, in de functie van burgemeester had hij van doen met raadsleden die naar hem opkeken en zijn platitudes aanzagen voor diepere wijsheden. Een zelfde soort van aanzien gold ook zijn collega burgemeester uit Amsterdam (Job Cohen) die zich liet promoveren tot partijleider. Beiden vertoonden een onthutsend gebrek aan feitenkennis  en gingen eindelijk genadeloos onderuit toen ze niet langer te doen hadden met begripvolle raadsleden en serviele ambtenaren, maar geconfronteerd werden met de slangenkuil die Tweede Kamer heet.

In de terminologie van Dr. Peter hadden ze (met hun laatste promotie) hun niveau van incompetentie bereikt. De vraag is nu, kan het Peter Principe ook worden toegepast op de gang van zaken rond de SED.

Aan leidinggevenden geen gebrek. Het bestuur bestaat uit burgemeesters en wethouders. De dagelijkse leiding bestaat uit een triumviraat van gemeente-secretarissen, wiens taak het is om de ambtelijke organisatie van hun gemeente aan te sturen, maar nu geacht werden hetzelfde te doen voor de nieuwe (aanzienlijk grotere) organisatie.

Feit is dat ze daarin jammerlijk hebben gefaald.

Waarschijnlijk omdat die nieuwe taak eisen aan hen stelde waar ze niet aan konden voldoen. Dat had uiteraard veel eerder opgemerkt moeten worden door het bestuur van die nieuwe organisatie, maar klaarblijkelijk had die ook geen benul hoe je zo’n nieuwe (en drie keer grotere) organisatie moest aansturen.

Alles wijst er dan ook op dat zowel bestuur als directie hun incompetentieniveau hebben bereikt.

Wat gebeurt er als leidinggevenden hun incompetentieniveau hebben bereikt? Gaan die weg om plaats te maken voor nieuwe leidinggevenden die wel competent zijn? Helaas niet, dat gebeurt alleen bij niet leidinggevenden.

In geval van leidinggevenden worden er nieuwe werknemers aangetrokken, waarvan men hoopt dat die wel competent zullen zijn. Voor de bestaande leidinggevenden worden er functies gecreëerd (met behoud van titel en salaris) die weinig kwaad kunnen aanrichten. Peter spreekt in dat geval van een laterale arabesk of zijdelingse promotie.

Het zijn dit soort van taalkundige vondsten die het bestuderen van het Peter Principe tot een waar genoegen maken.

Het feit, dat burgemeester Baas niet langer deel uitmaakt van het dagelijks bestuur van de SED (nu overgedragen aan wethouder  Struijlaart) zou je kunnen opvatten als een zijdelingse promotie van Baas. Kennelijk is de raad van mening, dat Baas (met de  portefeuille financiën) veel minder schade kan veroorzaken dan met zijn voormalige portefeuille “Personeel en Organisatie”.

Of de bemoeienissen van Struijlaart met “P&O” het gewenste effect zullen hebben moet worden afgewacht.

Ik ben benieuwd of de twee andere gemeentes ook schoon schip zullen maken (en zijdelingse promoties in gang zetten) of dat men domweg het geld ter beschikking stelt waarom wordt gevraagd.  Ik denk dat het laatste het geval zal zijn, maar binnenkort zullen we het zeker weten.

Auteur: Pim

Hoe lang blijft een democratie nog een democratie, als alleen het recht van de sterkste geldt?

Reageer !

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s